آنژیوگرافی چیست ؟ و کاربرد های آن چیست ؟ ( انواع آنژیوگرافی )

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

                          آنژیوگرافی                               

آنژیوگرافی یا همون  رگ ‌نگاری  و به انگلیسی (angiography) به معنی پرتونگاری از رگهای خونی و پس از آن پر کردن آن‌ها از ماده ی حاجب (ماده کنتراست زا ) ، برای مشاهده و معاینه دقیق رگ هاست. این روش برای تشخیص پاتولوژی فضای داخلی لومن یا همون رگ‌های خونی است. این روش که نخستین بار توسط پزشکی پرتغالی به نام آنتونیو اگامونیش استفاده شد برای تشخیص برخی از بیماری های مرتبط با سیستم اعصاب بدن مانند تومورهای آن به کار گرفته می شود .

 

 نحوه کار آنژیوگرافی 


آنژیوگرافی دقیق‌ترین اطلاعات ممکن از عروق را طی روندی تهیه میکند و قبل از عمل در اختیار جراحان قرار می‌دهد که میتواند کمک شایانی به جراحان در روند تشخیص و جراحی برساند. گاهی اوقات با اطلاعاتی که از این روش بدست می آید جراح می‌تواند برخی از بیماری‌هایی را که نیاز به جراحی باز ندارند تشخیص داده بدون نیاز به عمل جراحی باز، درمان کند و در صورت نیاز به عمل باز، این اطلاعات جراح را در انجام سریع و دقیق این امر یاری می‌رساند. امروزه آنژیوگرافی به منظور تشخیص دادن به صورت سرپائی از دو طریق کشاله ران و مچ دست انجام می‌گیرد. ابتدا از طریق یک کاتتر که وارد فضای داخل عروقی میشود و تا مبدا عروق را مورد بررسی قرار میدهد ، ماده حاجب به ابتدای رگی که قرار است مورد بررسی قرار گیرد منتقل می شود و پس از آن تصویر برداری یا همون رادیوگرافیک انجام می‌شود. عروقی که دچار تنگی یا اتساع یا انسداد هستند در تصویر کاملاً مشخص می شوند. درواقع آنژیوگرافی، روشی برای تشخیص صحیح و استاندارد تنگی ‌ها ویا سایر اختلالات عروقی می‌باشد.

در حین انجام آنژیوگرافی این امکان وجود دارد که از شما چند کار ساده خواسته شود که از جمله آن کارها میتوان به
کشیدن نفس عمیق ، نفس خود را نگه دارید، سرفه کنید یا موقعیت دست خود را تغییر دهید اشاره کرد. در حین آنژیو ، الکترودهای روی سینه برای ثبت نوار قلب بیمار به بیمار متصل هستند. همچنین ممکن است مواد ضد انعقاد (آنتی کواگولانت) برای اجتناب از انعقاد خون به شما تزریق گردند. بیمار در هنگام آنژیوگرافی هوشیار هست و تمام مراحل را نیز میتواند مشاهده کند. آنژیوگرافی حدودا یک ساعت طول می کشد که شامل مراحل قبل و بعد از آن نیز می‌باشد.

 
 کاربرد آنژیوگرافی 

آنژیوگرافی در واقع در شناسایی عروق آسیب دیده و عروق گرفته یا تنگ شده کاربرد دارد که این در کار نواحی مختلفی از بدن صورت میگیرد. از رایج ترین این نواحی عروق قلبی است (بررسی وضعیت عروق کرونری). در گاهی اوقات عروق مغزی یا محیطی نیز آنژیوگرافی می شوند.

آنژیو گرافی در موارد زیر نیز قابل استفاده هست:
• بیماری نارسایی وریدی
• بیماری عروق کرونر
• عمق ترومبوز وریدی
• عروق محیطی

آنژیوگرافی قلب

 انواع آنژیوگرافی 


آنژیوگرافی از روش های زیر قابل انجام هست:

1.آنژیوگرافی از طریق کشاله ران

2.آنژیوگرافی از طریق شریان دست

در ادامه با معایب و فواید آنژیوگرافی Angiography آشنا میشویم:


 معایب آنژیوگرافی قلب 


آنژیوگرافی قلب معمولا عوارض چندان خاصی درپی ندارد ، در اکثر مواقع بدون درد و بدون هیچگونه ناراحتی است ، مگر در مواقعی که بیمار تپش قلب بگیرد که آن تپش قلب هم طبیعی است . بیمار در برخی موارد دچار استفراغ و تهوع یا برافروختگی موقت می شود که این موضوع نیز زیاد طول نمی کشد. اگر زمانی در هنگام ورود کاتتر شخص بیمار (در مواقع خیلی نادر) دچار مشکل بشود به سرعت داروهای لازم را مستقیما وارد قلب می کنند و بدین طریق مشکل بیمار به سرعت حل می شود پس نیازی به نگرانی نیست .

 مزایای آنژیوگرافی قلب 


در واقع آنژیوگرافی قلب درمان نیست بلکه راهی برای تشخیص بیماری است . در این روش اوضاع دقیق عروق قلب بیمار مشخص شده و پزشک می تواند نوع درمان را با اطمینان خاطر از وضعیت بیمار مشخص کند. از مزایای آنژیوگرافی می توان به کاهش هزینه و کاهش عوارض بعد از جراحی ، تشخیص بهتر بیماری ها و کوتاه شدن دوره بستری شخص بیمار اشاره کرد. از آنژیوگرافی نه تنها برای عروق قلب استفاده می شود بلکه برای بررسی عروق مغز و ریه و دستگاه گوارش و کلیه نیز کاربرد بسیار فراوانی دارد که در تمامی این حوضه ها توانسته کمک شایانی به پزشکان کند.

 

 کسانی که باید تحت آنژیوگرافی قرار گیرند
در زمانی که پس از معاینات بالینی ، در نوار قلب و روش های پیشرفته تری مثل تست ورزش و یا اسکن هسته ای قلب ، استرس اکو ، یا سی تی آنژیو ، احتمال قابل توجهی برای تنگی عروق کرونر از طرف پزشک داده شود ، از آنژیوگرافی برای تشخیص قطعی بیماری عروق کرونراستفاده می شود. البته این را هم باید در نظر گرفت که همه ی این مراحل جهت تثبیت احتمال بالای بیماری لازم نیست گاهی یک شرح حال ساده ، نمایانگر احتمالات بسیار بالا برای وجود یک بیماری است کافی است مرد میانسالی به پزشک اظهار کند که اخیرآ در بالا رفتن از طبقات ، دچار فشردگی یا سوزش در پشت جناق سینه اش می شود تا پزشک معالج تشخیص دهد که این فرد به احتمال بیش از 95% دچار تنگی شدید عروق کرونر است و هرچه سریع تر باید تحت آنژیوگرافی قرار گیرد.

 

 مراقبت های قبل از آنژیوگرافی 


1.روز قبل از آنژیوگرافی استحمام کرده و موهای زائد کشاله ران را تمیز کنید.
2.صبح روز آنژیوگرافی از استفاده کردن مواد غذایی خودداری کنید.
3.ادامه دادن به روند استفاده داروها با دستور پزشک باشد.

 
 مراقبت های بعد از آنژیوگرافی

در آنژیوگرافی بعد از منتقل کردن بیمار به بخش آنژیوگرافی بدون انجام بیهوشی و با استفاده از بی حسی موضعی عکسبرداری از عروق قلب را انجام می دهند.
بعد از تموم شدن کار ، اگر آنژیوگرافی عروق از طریق کشاله ران انجام شده باشد بیمار باید تا حدود 6 ساعت بی حرکت مانده و با استفاده از گذاشتن کیسه شن خونریزی کنترل شود.
چنانچه آنژیوگرافی عروق از طریق شریان دست (رادیال) صورت گرفته باشد بلافاصله به بیمار اجازه میدهند بدون محدودیت حرکت کند و نیازمند به استراحت نیز نمی باشد ، اما حدود 4 ساعت تحت نظر خواهد بود .
آنژیوگرافی فقط روشی تشخیصی هست اما اگر لازم باشد می توان پس از تصمیم گیری ، باز کردن عروق دچارگرفتگی را شروع کرد که به آن(آنژیوپلاستی) گفته میشود.

 
 آنژیوگرافی از طریق دست 


در روش آنژیوگرافی از طریق دست ، یکسری وسایل خاص که کاتتر خوانده می شوند، ماده حاجب مخصوصی که حاوی ید می باشد به درون عروق کرونر تزریق شده و فیلم برداری از نماهای مختلف انجام می شود تا وجود دقیق تنگی عروق کرونر مشخص شود.
محلی که این کاتترها به عروق شریانی وارد می شدند از ابتدای ابداع روش آنژیوگرافی از طریق دست متفاوت بوده ، ولی درطی جریان چند دهه گذشته متداول ترین عمل از طریق شریان ران یا همان ( فمورال ) یا کشانه ران بوده که کاربرد فراوانی داشته. در چند سال اخیر در کشور های اروپایی روشی جدید به نام ( آنژیوگرافی از طریق دست ) جهت آنژیوگرافی از طریق شریان دست یا همان ( رادیال ) ابداع شده که در آن بجای ورود کاتترها از ناحیه کشاله ران از طریق شریانی که در مچ دست وجود دارد وارد سیستم شریانی شده و آنژیوگرافی را انجام می دهند.

 
 آنژیوگرافی از طریق دست بهتر است یا آنژیوگرافی از طریق کشاله ران؟

آنژیوگرافی از طریق دست به این صورت انجام میگیرد که بیمار بلافاصله پس از اتمام آنژیوگرافی میتواند راه برود و دیگر نیاز به تحمل وزن بالای کیسه شن برای بند آوردن خونریزی نیست ، از طرفی دیگر شانس خونریزی از محل ورود تجهیزات آنژیوگرافی از طریق دست در مقایسه با آنژیوگرافی از طریق کشاله ران به مراتب کمتر است و این برای بیمار بسیار بهتر است.
حتی در انجام آنژیوپلاستی یا همان (گذاشتن استنت) نیز از راه دست برای بیمار به مراتب راحت تر از شریان ران می باشد و بیمار بسیار راحت تر میتواند تحمل کند ،چرا که بیمار سریع تر سر پا میشود و هزینه آنژیوگرافی از طریق دست در مقایسه با آنژیوگرافی از طریق کشاله ران برابر است. گاهی اوقات بنابه عدم تعهد بیمه برای آنژیوگرافی از دست ممکن است از بیمار 100.000 تومان اضافه تر در مقایسه با آنژیوگرافی از طریق کشاله ران گرفته شود.

 

 آنژیوگرافی نوزادان و کودکان


در گاهی اوقات ممکن است کودکان با بیماری های مادر زادی قلبی متولد شوند و اگر والدین علائمی مانند نفس سریع، ضربان قلب تند، سیاهی و کبودی لب، خستگی و یا تعریق نوزاد هنگام شیرخوردن و یا وزن غیرطبیعی مواجه مواجه شدند باید فورا به متخصص قلب کودکان مراجعه کنند تا پزشک کودک را مورد بررسی و معاینه انجام دهد و برای تشخیص دقیق از اکو و دیگر روش های ممکن استفاده کند و در صورت تشخیص بیماری مرحله درمان کودک را شروع و انجام دهند و بنابه تشخیص پزشک اقدامات لازم مانند آنژیوگرافی و جراحی صورت گیرد. اگر بیماری های قلبی کودکان به موقع تشخیص داده شوند و روند درمان آنها را سریع شروع کنند روند درمان بسیار آسان تر صورت میگیرد. برخی کودکان با انجام روش های مداخله ای پزشکی مانند آنژیوگرافی درمان می شوند اما برخی کودکان دیگر حتما نیاز به عمل جراحی دارند. به طور کلی آنژیوگرافی به دو صورت انجام می گیرد :
1. ( اهداف تشخیصی )
2. ( اهداف درمانی )

 

 1 . آنژیوگرافی تشخیصی 

در روش اول یعنی روش اهداف تشخیصی که اغلب اوقات قبل از جراحی قلب صورت می گیرد اهداف مختلفی دنبال می شود که از آن اهداف میشود به:
1. مشخص کردن دقیق بیماری مادرزادی قلب از نظر محل ،اندازه و تعداد و شدت آن.
2. اندازه گیری saturation در قسمت های مختلف قلب و عروق و تعیین دقیق میزان شنت ها.
3. اندازه گیری فشار خون ریوی و فشار قسمت های مختلف در جهت ارزیابی مقدار شدت بیماری.


2. آنژیوگرافی درمانی 

آنژیوگرافی درمانی به طور کلی شامل موارد زیر می شود:
١- والووپلاستی
٢- آنژیوپلاستی
٣- قرار دادن پروتزهای خاصی در داخل قلب و یا عروق
( در والووپلاستی دریچه هایی که دچار تنگی شده اند از طریق زدن بالون باز می شوند.)

 

 مراقبت های بعد از آنژیوگرافی کودکان و نوزادان

بهتر است شب قبل از آنژیوگرافی کودک را استحمام کنید.
ناخن کودکان دختر نباید هیچ گونه لاکی داشته باشد و از داشتن زیورآلات خودداری کنید.
به شیرخواران ، 4 الی 5 ساعت قبل از آنژیوگرافی می توانید شیر مادر یا شیرخشک بدهید یعنی بعد از 3 الی 4 صبح ناشتا شوند.
معمولاً از دست چپ کودک یک راه وریدی یا همان( آنژیوکت) گرفته می شود که برای تزریق دارو حین آنژیوگرافی استفاده میشود.
6 الی 8 ساعت بعد از آنژیوگرافی به بیمار چیزی برای خوردن ندهید برای شروع دادن تغذیه به بیمار بهتر است با 2 الی 3 قاشق آب ساده داده و در شیرخواران با مقدار بسیار کمی شیر مادر یا شیرخشک شروع کنید.
تا 6 الی 8 ساعت بعد از آنژیوگرافی اجازه خارج شدن از تخت را به کودک ندهید و از تکان دادن شدید پای آنژیوگرافی شده جلوگیری کنید.

 
 بالون قلب 

روش بالون زدن قلب یا همون بالن قلب روشی هست که از آن برای باز کردن شریان های بسته قلب استفاده می شود. در آنژیوپلاستی عروق کرونر یک بالن کوچک به صورت موقت در ناحیه بسته شده شریان جایگذاری می شود تا به باز بودن آن کمک کند.

 روش بالن زدن 

بالن زدن به این صورت هست که پزشک متخصص در قدم اول در کشاله ران سوراخی کوچک ایجاد می کند ، پس از آن لوله ای بلند و باریک و توخالی را که اسمش کاتتر هست به آرامی و با دقت بالا به داخل آئورت و سپس به رگ های قلب و عروق کرونر می رسانند پس از این کار نوبت به این میرسد که با تزریق ماده ای حاوی ید که به آن ماده حاجب میگویند تصویر نمایان و مشخص می شود ، با این کار به طور دقیق معلوم میشود که گرفتگی در کدام ناحیه باعث تنگی رگ شده است.
در مرحله ی بعدی برای باز کردن ( گشاد سازی ) عروق گرفته شده از بالن استفاده می کنند که در آن تجهیزات خاص مانند لوله فلزی بسیار باریک وارد رگ های بیمار شده ( به آن لوله فلزی باریک سیم هدایت کننده نیز می گویند ) تا به محل تنگی ( گرفتگی ) برسد و مرحله بعدی را شروع کنند. در این مرحله بعد از رسیدن بالن به محل گرفتگی بالن باد می شود تا بتواند گرفتگی یا انسداد را برطرف کند. این کار باید دقیقا در ناحیه ای که گرفتگی دارد انجام شود که بتواند رگ دچار گرفتگی را کاملا باز کند. در ابتدا بالن زدن فشار کمی به دیواره رگ وارد می شود و اگر گرفتگی رفع نشد باید با سلاح دید پزشک درجه فشار را افزایش داد تا به طور کامل رسوبات به وجود آمده در جدار رگ به عقب رانده شوند ؛ به عبارت دیگر رسوب های ایجاد شده به داخل جدار رگ گرفته شده برود. البته باید این نکته را هم در نظر داشت که چون در اغلب مواقع دوباره این رسوبات به فضای داخلی رگ باز میگردند از یک فنر یا همان استنت (stent) در ناحیه ای که بالن زده شده است برای رفع این مشکل استفاده می شود تا رگ دوباره به شکل سابق ( زمانی که گرفته شده بود ) باز نگردد و خون رسانی به طور صحیح انجام شود.
برخی از این فنر ها این قابلیت را دارند که تا مدتی داروهایی مانند هپاریت را آزاد کنند تا از لخته شدن خون در داخل فنر جلوگیری کند. این کار در تمام عروق بدن قابل انجام است ولی باید این رگ ها شرایطی داشته باشند مانند اینکه سر رگ یک شاخه نباشد چون با گذاشتن بالن و فنر در این ناحیه ها شاخه دیگر بسته خواهدشد. بنابراین برای تجویز بالن باید شرایط و وضعیت دقیق ناحیه ای را که دچار گرفتگی شده‎است ، مورد بررسی قرار دهند و بر اساس آن شیوه درمان را تعیین کنند.

 

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

Image
رسیدن به وزن نرمال:بر اساس مطالعات افراد دارای چربی اضافه(بخصوص در ناحیه شکم) بیش از دیگران به بیماری قلبی دچار می‌شوند . افزایش وزن منجر به بالا رفتن بار قلب ،افزایش کلسترول و بالا رفتن فشار خون و کاهش HDL خواهد شد . هم چنین چاقی خطر بروز دیابت را نیز افزایش می دهد.

شبکه های اجتماعی

اینستاگرام
لینکداین
فیسبوک
آپارات
توییتر

آدرس مطب دکتر پریسا مولایی متخصص قلب